Czy przejście z nauczania stacjonarnego na nauczanie online może negatywnie wpływać na jakość edukacji uczniów na całym świecie?
W miarę jak kraje rozwinięte wychodzą z pandemii i odzyskują pewną normalność, świat edukacji powraca do dotychczasowych sposobów funkcjonowania. W Wielkiej Brytanii młodsze dzieci już od jakiegoś czasu uczęszczają do szkół, a ich nauczyciele ciężko pracują, aby pomóc im nadrobić zaległości w nauce stacjonarnej. Jednak wiele uniwersytetów i szkół policealnych nadal stosuje surowe zasady dotyczące zajęć, a wiele z nich kontynuuje prowadzenie wykładów online.
Oprócz konieczności oglądania i słuchania wykładów na małym ekranie coraz więcej studentów musi przestawić się na podręczniki cyfrowe i treści multimedialne w celu przyswajania wiedzy z poszczególnych przedmiotów. Rodzi to pytanie, czy nauka z ekranu, a nie z drukowanych książek, ma wpływ na jakość ich edukacji.
„Zajmuję się badaniem różnic między komunikacją elektroniczną a tradycyjnymi materiałami drukowanymi w kontekście uczenia się” – mówi Naomi Baron, emerytowana profesor lingwistyki na American University w Waszyngtonie. „Czy poziom zrozumienia jest taki sam, niezależnie od tego, czy dana osoba czyta tekst na ekranie, czy na papierze? Czy słuchanie i oglądanie treści jest równie skuteczne jak czytanie tekstu pisanego, gdy chodzi o ten sam materiał? Odpowiedź na oba pytania często brzmi »nie«”.
Czynnik skupienia
Profesor Baron właśnie wydała swoją najnowszą książkę, Jak czytać teraz. W publikacji tej szczegółowo opisuje wpływ stosowania różnych nośników na proces uczenia się, wyjaśniając, dlaczego niektóre z nich lepiej sprawdzają się w przypadku określonych zadań edukacyjnych. Chociaż materiały wideo i audio mają swoje miejsce w klasie, dostarczając informacji ogólnych i kontekstowych dotyczących wielu przedmiotów, materiały drukowane oferują ogromną liczbę korzyści dla procesu uczenia się, w tym:
- Przywoływanie szczegółów, takich jak wydarzenia i miejsca, w których miały one miejsce.
- Zrozumienie – badania wskazują, że uczniowie osiągają lepsze wyniki, gdy zapoznają się z materiałami dydaktycznymi w formie drukowanej.¹
- Abstrakcja umysłowa, np. wyciąganie wniosków na podstawie tekstu.
Oprócz dowodów ilościowych wskazujących, że materiały drukowane sprzyjają nauce, badania profesora Barona wykazały również, że sami studenci preferują papier. W ramach badania, w którym ankietowano ponad 400 studentów z pięciu krajów na temat ich nawyków czytelniczych, 92% respondentów stwierdziło, że najlepiej się koncentrują podczas czytania z materiałów drukowanych. Respondenci w przeważającej większości uznali również, że czytanie na papierze sprzyja koncentracji, nauce i zapamiętywaniu bardziej niż czytanie w formie cyfrowej.²
„Różnice między wynikami uzyskiwanymi w wersji drukowanej a cyfrową wynikają częściowo z właściwości fizycznych papieru” – mówi profesor Baron. „W przypadku papieru mamy do czynienia z dosłownym dotykem dłoni oraz wizualną strukturą poszczególnych stron. Ludzie często łączą swoje wspomnienia o przeczytanej treści z tym, w którym miejscu książki się ona znajdowała lub gdzie na stronie była umieszczona”.
Nawiązywanie nowych kontaktów
Chociaż powiązanie między zmysłami jest niewątpliwie głównym powodem, dla którego materiały drukowane nadal lepiej sprawdzają się w edukacji, ważnym czynnikiem jest również kwestia lepszej koncentracji. Czytelność tekstu w formie drukowanej była przez wieki udoskonalana tak, by była jak najprostsza i jak najbardziej przystępna. Czcionka, rozmiar znaków, odstępy między wierszami – wszystko to jest idealnie dostosowane do przetwarzania informacji przez ludzki umysł.
W przypadku podręczników możliwość szybkiego przeglądania stron oraz odsyłania do poszczególnych słów, stwierdzeń i rozdziałów może również pomóc w tworzeniu kluczowych powiązań, które pobudzają pomysły lub nowe sposoby myślenia. Jeśli porównamy niezmienny potencjał materiałów drukowanych w zakresie dostarczania inspiracji i wglądu z czynnikami rozpraszającymi uwagę w treściach internetowych oraz pokusą wykonywania wielu zadań jednocześnie, materiały drukowane powinny mieć stałe miejsce w programie nauczania.
Źródła
- Wpływ czasu przetwarzania na rozumienie i kalibrację w mediach drukowanych i cyfrowych, Singer, Trakhman, Alexander i Berkowitz, 2017.
- Trwałość popularności wydawnictw drukowanych wśród studentów: badanie eksploracyjne, Baron, Calixte, Havewala, 2017.

American Latina
ANZ
Austria
Brazil
Czech
Finnish
France
Germany
Italy
North
America
Norway
Polish
Portugal
Spain
Sweden
United Kingdom

