Dla niektórych z nas czytanie nigdy nie wyszło z mody, ale dla innych sięgnięcie po książkę i jej przeczytanie kojarzy się z nudą lub staromodnością. Po co tracić czas na przewracanie kolejnych stron, skoro świat cyfrowy zapewnia natychmiastowy dostęp do informacji, filmów, rozrywki i nie tylko?
Jednak w miarę jak odczuwamy przeciążenie i zmęczenie spowodowane nieustannym zgiełkiem świata cyfrowego, sytuacja zaczyna się powoli zmieniać, a młodsze pokolenia znów odnajdują radość w czytaniu książek.
Czytanie znów jest modne
Gdy takie gwiazdy jak Thimotée Chalamet, Harry Styles i Kendall Jenner pojawiają się na zdjęciach z książką w ręku, a Dua Lipa i Kaia Gerber, córka Cindy Crawford, zakładają własne kluby czytelnicze – Service95 oraz Bibliotekarstwo odpowiednio – miło jest widzieć, jak książki i czytanie znów zyskują na popularności i cieszą się zainteresowaniem młodszego pokolenia.
Pokolenie Z to pokolenie, które dorastało w świecie, w którym technologia cyfrowa była czymś oczywistym, dlatego ciekawe jest to, że odkryło ono radość płynącą z czytania papierowej książki.
Lista lektur klubu książki „Library Science” Kaii Gerber obejmuje imponującą różnorodność tytułów – zarówno beletrystycznych, jak i non-fiction, współczesnych i klasycznych. W opisie na swojej stronie „O mnie” Gerber stwierdza, że jej misją jest „zachęcenie młodych ludzi do czytania”. Jeśli popularność sekcji BookTok na TikToku jest jakąkolwiek wskazówką, to Gerber wpisuje się w rosnącą zmianę nawyków młodego pokolenia, która wydaje się mieć swoje źródło w izolacji spowodowanej lockdownami związanymi z Covid-19, które rozpoczęły się w 2020 roku.
#BookTok
BookTok, podspołeczność serwisu TikTok, jest uznawana za czynnik napędzający wzrost sprzedaży książek wśród pokolenia Z. #BookTok – będący w praktyce ogromnym, międzynarodowym klubem książki, w ramach którego uczestnicy tworzą filmy z recenzjami i dyskusjami na temat książek – został wykorzystany już ponad 200 miliardów razy. Badanie przeprowadzone przez Stowarzyszenie Wydawców wykazało w „ankietie przeprowadzonej wśród ponad 2 000 osób w wieku 16–25 lat, „Prawie dwie trzecie (59%) respondentów twierdzi, że serwis BookTok lub influencerzy zajmujący się książkami pomogli im odkryć pasję do czytania.”[1]
Badanie wykazało również, że ponad połowa (55%) respondentów korzysta z tej platformy w celu uzyskania rekomendacji książkowych, a „siedmiu na dziesięciu (68%) twierdzi, że BookTok zainspirował ich do przeczytania książki, której w innym przypadku nigdy by nie wzięli pod uwagę”[1].
Rośnie również liczba członków biblioteki
W raporcie Amerykańskiego Stowarzyszenia Bibliotekarzy „stwierdzono, że pokolenie Z i milenialsi korzystają z bibliotek publicznych – zarówno osobiście, jak i w formie cyfrowej – częściej niż starsze pokolenia”[2]. W Wielkiej Brytanii ogólna liczba odwiedzin w bibliotekach wzrosła powyżej poziomu sprzed pandemii[3].
Kluby czytelnicze: nowa scena społeczna
Liczba wydarzeń związanych z klubami książki zamieszczonych na stronie internetowej Eventbrite, zajmującej się zarządzaniem wydarzeniami i sprzedażą biletów, wzrosła o 350% w latach 2019–2023. [4] Wygląda na to, że to, co zaczęło się jako sposób na nawiązywanie kontaktów z innymi ludźmi w czasie pandemii, stało się dla wielu długotrwałym zainteresowaniem, które wciąż przyciąga nowych członków.
Istnieją kluby i grupy czytelnicze dostosowane do różnych zainteresowań i grup wiekowych, co sprawia, że są one doskonałym miejscem do spotkań z osobami o podobnych poglądach. Warto jednak podkreślić, że jedną z największych zalet przynależności do klubu czytelniczego jest możliwość zapoznania się z książkami, których w innym przypadku być może byśmy nie wybrali. Na swojej stronie internetowej Gerber pisze: „Najwięcej uczymy się z historii, które nie są naszymi własnymi”.
Istnieje wiele dowodów wskazujących na znaczenie czytania dla rozwoju dzieci, co omawialiśmy już w poprzednich artykułach; jednak korzyści z czytania nie kończą się wraz z dzieciństwem. Czytanie może przynosić korzyści i radość osobom w każdym wieku, a dołączenie do klubu książki pozwala wynieść tę aktywność na zupełnie nowy poziom.
Inne korzyści płynące z dołączenia do grupy czytelniczej lub klubu książki
Niezależnie od tego, czy zdecydujesz się dołączyć do klubu stacjonarnego, czy internetowego, korzyści mogą być bardzo szerokie. Obejmują one „większy relaks, spokój, koncentrację, lepszą jakość życia, pewność siebie, poczucie własnej wartości, a także poczucie przynależności do społeczności i wspólnego celu”.[5] Inne korzyści to:
1. Zachęca do poświęcania czasu na czytanie
Nawet dla zapalonych czytelników codzienne obowiązki i różne rozpraszające czynniki mogą utrudniać sięgnięcie po książkę. Kiedy należysz do klubu czytelniczego i masz omówić daną książkę na następnym spotkaniu, jest większe prawdopodobieństwo, że znajdziesz czas na jej przeczytanie.
2. Czytanie książek, których w innym przypadku byś nie wziął pod uwagę
Koła czytelnicze to świetny sposób na poszerzenie horyzontów o nowe gatunki i tematy. To z kolei może pomóc nam spojrzeć na świat z nowych i odmiennych perspektyw.
3. Doskonalenie umiejętności komunikacyjnych
Ponieważ nadrzędnym celem klubu czytelniczego jest omówienie książki, którą członkowie przeczytali w poprzednim tygodniu lub miesiącu, jest to świetny sposób na poszerzanie słownictwa oraz doskonalenie umiejętności słuchania, mówienia, a nawet prowadzenia dyskusji
Książka papierowa czy e-book?
Wielokrotnie pisaliśmy o zaletach czytania tekstów w wersji drukowanej w porównaniu z cyfrową i, co budzi optymizm, wygląda na to, że pokolenie Z podziela tę opinię. Właściciele księgarni Notting Hill Book Shop, której wnętrze posłużyło za wzór dla księgarni The Travel Book Co prowadzonej przez Hugh Granta w filmie „Notting Hill”, odnotowali 100-procentowy wzrost sprzedaży książek papierowych od czasu pandemii, przy czym szczególnie dobrze sprzedają się powieści dla młodzieży. Wzrost ten przypisują „głównie mediom społecznościowym i odnowionemu zainteresowaniu czytaniem”.[2]
Znajdź grupę czytelniczą
Niezależnie od tego, do jakiego pokolenia należysz i jakie masz zainteresowania, na pewno znajdziesz klub czytelniczy, który Ci odpowiada. Istnieje wiele stron internetowych, których celem jest łączenie grup czytelniczych z nowymi członkami:
Wielka Brytania
Koła czytelnicze dla wszystkich
Międzynarodowy
Bibliografia
[1] https://www.publishers.org.uk/wp-content/uploads/2022/11/BookTok-for-WEBSITE.pdf

American Latina
Austria
Brazil
Czech
Finnish
France
Germany
Italy
North
America
Norway
Polish
Portugal
Spain
Sweden
United Kingdom


