Dobry glina czy zły glina?

Konferencja COP26 była połączeniem przełomowych porozumień i negocjacji prowadzonych w ostatniej chwili. Ale jaki był ostateczny wynik?

31 października, podczas ceremonii otwarcia konferencji COP26, światowym przywódcom, politykom, członkom rodzin królewskich, prezesom firm, ekspertom ds. klimatu, negocjatorom i urzędnikom zgromadzonym w centrum konferencyjnym SEC w Glasgow zaprezentowano film. Ten czterominutowy film zatytułowany „Earth to COP” składał się z serii nagrań z pierwszej ręki przedstawiających klęski żywiołowe na całym świecie, od powodzi w Ugandzie po pożary w Australii. Te wstrząsające ujęcia na chwilę ustępowały obrazom piękna świata przyrody, po czym znów powracały sceny zniszczenia.

Dwa tygodnie później ostrożny optymizm, który panował na sali, ustąpił miejsca rozczarowaniu, ponieważ negocjacje w ostatniej chwili dotyczące sformułowań Paktu z Glasgow doprowadziły do złagodzenia sformułowania „stopniowe wycofywanie” węgla do „stopniowego ograniczania” jego wykorzystania. Ogólnie rzecz biorąc, zobowiązania dotyczące redukcji emisji okazały się niewystarczające, by ograniczyć wzrost temperatury do 1,5°C, i choć w niektórych obszarach niewątpliwie osiągnięto postęp, wiele osób uznało, że to za mało.

A co z Dobrą Nowiną?

Pomimo ogólnego pesymizmu w ciągu tych dwóch tygodni pojawiło się kilka pozytywnych akcentów. Zawarto porozumienia dotyczące metanu – 105 krajów zobowiązało się do znacznego ograniczenia emisji tego silnego gazu cieplarnianego – oraz zielonego finansowania – ponad 450 banków dysponujących aktywami o wartości 130 bln dolarów zgodziło się wspierać czyste technologie i wycofać środki z branż wykorzystujących paliwa kopalne.

Jednak być może najciekawszym porozumieniem była „Deklaracja przywódców z Glasgow w sprawie lasów i użytkowania gruntów”. Ta historyczna deklaracja została podpisana przez ponad 130 krajów, w tym Chiny, Stany Zjednoczone i – co najważniejsze – Brazylię, a jej celem jest powstrzymanie i odwrócenie globalnego wylesiania w ciągu najbliższej dekady. Porozumienie przewiduje 5,3 mld funtów nowych środków prywatnych oraz 8,75 mld funtów środków publicznych na rekultywację terenów zdegradowanych, wsparcie społeczności tubylczych, ochronę lasów oraz łagodzenie skutków pożarów lasów.

Szacuje się, że wylesianie odpowiada za prawie jedną czwartą wszystkich emisji gazów cieplarnianych, a lasy są w dużej mierze wycinane na potrzeby rolnictwa, takie jak uprawa roślin przeznaczonych do produkcji oleju palmowego, soi oraz paszy dla bydła. Według World Resources Institute (WRI), gdyby wylesianie lasów tropikalnych było państwem, byłoby trzecim co do wielkości emitentem dwutlenku węgla na Ziemi. Co ważniejsze, lasy na całym świecie pochłaniają co roku ponad 7,6 miliarda ton węgla z atmosfery, co stanowi około 20% globalnych emisji (Nature, 2021).

„Nie ma drogi do osiągnięcia zerowej emisji netto bez uwzględnienia lasów tropikalnych” – powiedziała magazynowi „National Geographic” Julia Jones, naukowiec zajmująca się ochroną przyrody z Uniwersytetu w Bangor. „Dlatego tak ważne jest, aby wszyscy zebrali się razem i zajęli się tą kwestią już na samym początku konferencji, przy tak licznym gronie uczestników”.

W 2022 roku

Chociaż naukowcy i działacze na rzecz klimatu mogą odczuwać frustrację z powodu pozornego braku postępów podczas konferencji COP26, wydarzenie to stworzyło platformę, na której państwa będą mogły się oprzeć, gdy w przyszłym roku powrócą do stołu negocjacyjnego, aby doprecyzować swoje postanowienia i zwiększyć zobowiązania dotyczące redukcji emisji. Do tego czasu powinniśmy świętować sukcesy i nadal głośno podkreślać naturalną zrównoważoność przemysłu poligraficznego i papierniczego.